Danmarks Breve

[E codice Vindobonensi lat. 1068647]...

s. 145 [E codice Vindobonensi lat. 1068647]

NOBILITATE GENERIS, VIRTUTE ET DOC-

TRINA PRÆSTANTI AC MATHEMATUM ILLUSTRATORI

EXIMIO D. TYCHONI BRAHE DANO, INSULÆ

HUENÆ DANICI HELLESPONTI DOMINO,

D. ET AMICO OBSERVANDO.

S.

NOBILISS. vir, domine et amice obfervande. Binas ab eo tempore, quo meus famulus abs te redijt, dedi ad te literas. Alteras Gallus quidam Mathematicus præftans, cuius nornen nunc non fuccurrit, reddere debuerat, alteras Roftochienfi tabellario tradideram. Cum neutrarum facias mentionem, utrafque intercidiߟe conijcio. Tuæ literæ cum libro abs te edito fub finem menfis Iulij funt mihi redditæ. Et, profeeto, fuerunt gratiߟimæ, quibus perleetis ad librum avidiߟime acceߟi et percurri, initio celeriter, ut generalem totius operis cognitionem haurirem. Vehementer, ita me Deus amet, eo fum obleetatus. Doleo autem, quod tum ob ætatem iam ingravefcentem, tum ob curas domefiicas ac profeߟionem Medicam, quæ alimenta affert, illi ftudio amplius navare non poߟum; nihilominus aliorum in hoc fiudij genere laboribus mirifice deleetor.

De tuo libro quod dicam habeo nihil, ita accurate omnia funt abs te excuߟa et examinata, ut mea lima non egeant. Novam illam orbium cæleftium difpofitionem nondum accuratius confiderare potui. D. CURTIUS Cæfaris Confiliarius et Procancellarius Imperij, Mathematicus excellens et iudicio acri, fuit quoque vehementer tuo fcripto deleetatus. Cum eius iudicium de tuo libro requirerem, refpondit non temere de hypothefibus iudicandum eߟe. Rem attentius confiderandam eߟe. Te officiofe falvere iuߟit, cohortarique, ut coeptum curfum non interrumpas. Inter alia dixit quoque te nimis multam feciߟe mentionem et prædicaߟe nimium VINCKLERUM illum hominem Aftronomiæ rudiߟimum. Ex mea Dialexi integras pagellas defcripfit, et peߟime fuo Cometæ Anni 77 accommodavit. In mea epiftola ad MYLIUM impreߟa adiunxeram in chartula, quid infuper nugatus fuiߟet de Cometa Anni 80. Adfcribebat eidem parallaxin maximam 15 fere grad. et tamen fupra Lunam illum collocabat. Te hane annotatiuneulam meam non animadvertiߟe || exiftimo, alioquin dedolaߟes eum afperiori dolabro et peetine acriori depexuiߟes, aut plane præterijߟes filentio, tanquam omnium indigniߟimum qui cæterorum, quorum abs te honorificentiߟima faeta efi mentio, latus clauderet. Sed valeat ifte nugator et ardelio. Satis ipfemet propinavit fe deridendum omnibus. s. 146 Porro quod a me in plerifque diߟentias, non fero molefte, mi TYCHO, neque tibi propterea fuccenfeo, imo gratias ago maximas, quod tuo beneficio faetus fim eruditior, et veritas abs te aߟerta eft, iamque triumphat. Non mihi mea ita placent, nec meos partus ita diligo, ut in illis et errata et nevos aliquos non agnofcam, et cum poߟint abftergi, venuftiorque forma induci, admittere nolim. SCULTETICUM ingenium mihi non eft, qui quod aliquando candide meam de eius Cometa Anni 77 et de Calendarij fui editione fententiam tulerim, et quod nimium Papiߟare et cum Iefuitis colludere videretur, odium erga me concepit, et tum in literis ad amicos perfcriptis, tum in fuis iftis nugaciߟimis Calendarijs fuggillare non deftitit, donec illi fignificari mandaߟem, definat me laceߟere, alioquin claufurum me ipfi os. Sic mea amica commonefaetio in odium et fimultatem erupit. lam vero fibi temperat et fapit. Nuper enim per meum filium me falvere iuߟit. Ego viciߟim dabo operam, ut et benevolum meum erga fe animum, et redintegrandæ cum ipfo amicitiæ cupidiߟimum eߟe liquido agnofcat. Hæc ideo commemoro, ut meum animum plane cognofcas.

Meis lapfibus omnino patrocinari nec poߟum, nec debeo. Ac etfi contra tuas defenfiones pro MÆSTLINO aliquid dici poߟit, tamen tuo iudicio repugnare nolo, tum etiam quod MÆSTLINUM ob infignem peritiam Mathematum mirifice diligo, tantumque tribuo, ut dicere aufim, fed abfque aliorum invidia, fcholas Germanicas, PRÆTORIO unico excepto, parem ipfi habere neminem. Hoctantumadijcio, bona tua et MÆSTLINI pace, de ratione motuum Cometarum, quod Planetarum ideo certæ hypothefes funt conftitutæ, quia eorum motus integri || poterant animadverti, quomodo item accederent ad Solem aut ab eo regrederentur. At Cometæ non abfolvunt fuas periodos, neque certa lege accedunt ad Solem, et recedunt ab eodem. Itaque non videtur poߟibile motus eorum rationem explicare et veluti vincire certis legibus. Pulchram quidem et ingenuofam fuiߟe fpeculationem MÆSTLINI prædicas, et ego aߟentior. Sed pulchritudo et fubtilitas veritati, virtuti in hac univerfitate omnium pulcherrimæ, anteferenda non eft, quam veritatem nec MÆSTLINUM nec quemquam alium in Theoria Cometarum plane, quomodo aliorum Planetarum, video eߟe aߟequutum. Tendimus quidem eo omnes, maxime vero tu, qui ex profeߟo iam traetas hoc argumentum, et iam ex hifce, quæ veluti fundamenta futuri ædificij pofita eߟe video, multa profeeto mihi de te polliceor, et Deum oro ut ad hæc Dei opera mirabilia illuftranda longum fatis curriculum vitæ concedere dignetur. Porro in calculo MÆSTLINI, quem tu fequeris, te commonefacere volui, ut infpicias, an ille in numeris alicubi lapfus lit, an vero nos fallamur, item an ea differentia notabilem in fequentibus errorem pariat. Infpexi meas s. 147 chartas, in quibus olim MÆSTLINI calculum a me examinatum reperi. Primum Epocham Commutationis mediæ ad diem 24 Novembris cum MÆSTLINO ftatuis 206 gr. 33'. Meus calculus habet tantum 206 gr. 18'. Æquationem Commutationis Cometæ hâbet MÆSTLI NUS 5, 48', tu vero 5, 12/3. Item Æquationem Eccentri habet MÆSTLINUS 0, 5. Sic et ego; tu vero 1, 18⅓. Hæc fortaߟis levicula funt. Videnda tamen, an in fcopo ad quem tendimus, notabilem aliquam differentiam afferant. Mihi repetere et profequi calculationem ob meas occupationes non licuit.

De nova Stella nullos alios fcriptores, præter illos quos in mea Dialexi vidifli adduetos, cognovi.

APIANI Aftronomicum aliquando habui, et diligenter inquifivi an ex ipfius Datis in parallaxium cognitionem pervenire potuiߟem, verum infufficientia fuerunt eius Data. Alicubi diferte fcribit parallaxim || Cometæ inveniri non poߟe, nifi prius diftantia eius a Terra cognita fuerit, quod falfiߟimum eߟe nemo eft qui ignoret. Ab APIANO igitur nihil efi quod expe<51es. Hune eruditum pulverem, in quo nos verfamur, ille ne fomniavit quidem. Eius artem fæpe RHETICUS, bonæ memoriæ, vocare folitus erat faden Dunft.

IOANNIS PENÆ Galli fcriptum de Cometa nunquam vidi. Librum illum, quem olim tibi Ratifbonæ donaveram, ab eo tempore nunquam vidi, neque etiam authoris recordari poߟum. Lultrabam Bibliothecas noilrates, invenire non potui. Eius loco mitto ad te olim expetitum librum VERNERI de Elementis Conicis, ubi etiam traetatulus de motu 8 Sphæræ et alia habentur. A FABRICIO Vienna illum accepi, te falvere iubet. His quod addam habeo nihil, nifi ut feliciter valeas. Datæ Pragæ die 1. Novemb. veteri ftylo Anno 88.

Literas quas feripfifti 17 Augufii ex mercatu Francofordenfi accepi, una cum alijs ad SCULTETUM, quas illi Gorlicium mifi.

T. ftudiofiߟ.

THAD.